Από τις 15 Ιανουαρίου, το ημερήσιο όριο συναλλαγών μέσω του συστήματος άμεσων πληρωμών IRIS διπλασιάστηκε, ανεβαίνοντας από τα 500 στα 1.000 ευρώ. Η αλλαγή αυτή έχει ενεργοποιήσει εκτεταμένους ελέγχους από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Ελέγχων, με βασικό στόχο τον εντοπισμό επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών που δεν έχουν ολοκληρώσει τη διασύνδεση POS, ταμειακών μηχανών και IRIS, όπως προβλέπεται από το ισχύον πλαίσιο.
Η Φορολογική Αρχή επιδιώκει την καθολική και αυτοματοποιημένη καταγραφή των συναλλαγών, περιορίζοντας πρακτικές απόκρυψης εσόδων. Για τον λόγο αυτό, οι έλεγχοι διεξάγονται σε 24ωρη βάση και καλύπτουν το σύνολο της αγοράς, καθώς έχει διαπιστωθεί ότι παρά τις υποχρεώσεις, ορισμένες επιχειρήσεις εξακολουθούν να αποφεύγουν τη συμμόρφωση, χρησιμοποιώντας τεχνικές παρακάμψεις και μη δηλώνοντας τον πραγματικό τους κύκλο εργασιών.
Τι ελέγχουν οι αρχές
Κατά τους επιτόπιους και ηλεκτρονικούς ελέγχους, οι ελεγκτές εξετάζουν:
– Αν η επιχείρηση διαθέτει δηλωμένο και νόμιμο φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό, πλήρως συμβατό με τις τεχνικές προδιαγραφές του Υπουργείου Οικονομικών. Η χρήση μη δηλωμένου ή ασύμβατου ΦΗΜ συνιστά σοβαρή παράβαση.
– Αν τα POS είναι υποχρεωτικά συνδεδεμένα με τις ταμειακές μηχανές, ώστε κάθε πληρωμή με κάρτα να καταγράφεται αυτόματα στην απόδειξη. Η έλλειψη διασύνδεσης αντιμετωπίζεται ως αδίκημα με υψηλές χρηματικές κυρώσεις.
– Αν οι συναλλαγές που διεκπεραιώνονται μέσω POS αποτυπώνονται σε πραγματικό χρόνο τόσο στον ΦΗΜ όσο και στο σύστημα myDATA. Η άμεση διαβίβαση των στοιχείων είναι κρίσιμη για τη διαφάνεια και την αποτροπή φοροδιαφυγής.
– Αν υπάρχει χρήση ανεξάρτητων ή «μαύρων» POS, δηλαδή τερματικών που λειτουργούν εκτός του επίσημου συστήματος και χωρίς σύνδεση με την ταμειακή. Τέτοιες πρακτικές θεωρούνται ιδιαίτερα επιβαρυντικές και επισύρουν αυστηρές ποινές.
Παράδειγμα επιβολής προστίμου
Ενδεικτική της αυστηρής στάσης των αρχών είναι υπόθεση επιχείρησης στην οποία επιβλήθηκε πρόστιμο 20.000 ευρώ, επειδή δεν είχε προχωρήσει εγκαίρως στη διασύνδεση των EFT/POS με τον φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό και με πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Η επιχείρηση προσέφυγε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, επικαλούμενη τεχνικά προβλήματα και αντικειμενική αδυναμία ολοκλήρωσης της διαδικασίας. Η προσφυγή απορρίφθηκε, επιβεβαιώνοντας ότι οι δικαιολογίες αυτού του τύπου δεν γίνονται πλέον αποδεκτές.
Η συγκεκριμένη υπόθεση αφορούσε το φορολογικό έτος 2024, ενώ το πρόστιμο επιβλήθηκε στις αρχές του 2026, γεγονός που δείχνει ότι οι έλεγχοι συνεχίζονται και αναδρομικά. Οι αρμόδιες υπηρεσίες ξεκαθαρίζουν ότι η διασύνδεση POS, ταμειακών μηχανών και IRIS αποτελεί πλέον υποχρέωση χωρίς εξαιρέσεις, καθώς μειώνει τη χρήση μετρητών και ενισχύει τον έλεγχο της αγοράς.
Πλαίσιο κυρώσεων
Για τις επιχειρήσεις που υποχρεούνται να χρησιμοποιούν POS και IRIS αλλά δεν έχουν ολοκληρώσει τη σύνδεσή τους με τα συστήματα της ΑΑΔΕ, προβλέπονται σημαντικά πρόστιμα. Συγκεκριμένα:
– 10.000 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία
– 20.000 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία
Αντίστοιχες κυρώσεις προβλέπονται και για τις εταιρείες που παρέχουν ή υποστηρίζουν το σχετικό λογισμικό, με ποινές που μπορεί να φτάσουν μέχρι και την ανάκληση άδειας λειτουργίας. Προβλέπεται μείωση προστίμου κατά 50% για επιχειρήσεις που λειτουργούν σε οικισμούς έως 500 κατοίκους ή σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων.